Kreta, het einde van Oud Europa

Kreta, de laatste resten van Oud Europa

Kreta is het grootste eiland van de Griekse archipel en pas rond het jaar 1000 BC gekoloniseerd door de Dorische stammen van het Griekse vasteland. De Minoïsche cultuur, zoals de hoogstaande beschaving van Kreta tegenwoordig wordt genoemd, was een unieke beschaving in het bronzen tijdperk waarin steeds meer oorlog werd gevoerd en heerszuchtige mannelijke goden de religieuze toon bepaalden. Daarentegen werd op Kreta het vrouwelijk goddelijke vereerd in al haar verschijningsvormen: als slang, koe, duif, bij, vlinder, etc. En in plaats van dat er oorlog werd gevoerd, bloeiden de economie en de kunsten op dit eiland op. Zelfs toen Kreta in het midden van de 15e eeuw v. Chr. onder Myceense heerschappij kwam te staan, bleef de Minoïsche invloed nog lang zichtbaar. De Myceners hebben veel van de Minoïsche cultuur en de religie overgenomen. Overigens is het van belang te benadrukken dat Kreta geenszins een matriarchale of utopische samenleving is geweest. Het was een samenleving waarin macht niet werd gelijkgesteld aan dominantie, destructivisme en onderdrukking, en waarin de godinnen nog niet werden gereduceerd tot metgezel of moeder van een veel machtiger mannelijke god. Nergens op het eiland zijn versterkte steden, militaire fortificaties of sporen van vroege overheersing teruggevonden. Opvallend is de rechtvaardige verdeling van rijkdom die men verwierf met de handel in het Middellandse Zeegebied. Er zijn geen sporen teruggevonden van een grote kloof tussen rijk en arm, de samenleving lijkt egalitair te zijn geweest, een gegeven dat we ook in de Donau cultuur hebben gezien. De inwoners van het Minoïsche Kreta hadden een groot respect voor de natuur en hun architectuur was erop gericht zoveel mogelijk in symbiose met de natuur te leven.

Bekijk hieronder de documentaire met de Britse historica Bettany Hughes over het Minoïsche Kreta.


Door Dorische invasies komt de Minoïsche beschaving tot een definitief einde rond 1000 BC. Zowel op het Griekse vasteland als op de Griekse eilanden neemt het culturele leven drastisch af en eeuwen van onrust en chaos dienen zich aan. Daarna start de periode die de basis vormt voor de westerse kunstgeschiedenis en die in latere tijden, zoals bij bijvoorbeeld tijdens de renaissance, weer een bron van inspiratie zal zijn en maatgevend wordt voor het begrip civilisatie. Bedenk hierbij dat deze basis een samenleving betreft, die mannelijk-dominant, hiërarchisch en oorlogszuchtig is. Door de (kunst)geschiedenis te laten starten in de klassieke oudheid zullen preklassieke egalitaire culturen altijd buiten beschouwing blijven en derhalve ook niet tot voorbeeld dienen voor een toekomst in balans.

© Karin Haanappel
De tekst is ontleend aan het boek  ‘Herstory of Art’ (2012).

Nieuwe uitgave ‘Herstory of Art, van de prehistorie tot het modernisme’, ISBN: 978 9082301 922 en wordt uitgegeven door Haanappel Publishers (www.haanappelpublishers.nl)

Advertenties

One thought on “Kreta, het einde van Oud Europa

  1. Pingback: Het grote ontwaken & Het rijk der schoonheid | The Story of Art Blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s